Fiscale autonomie - belastingen

  • Eigen belastingen goed voor 32% ontvangsten Vlaamse overheid

    De eigen belastingen van het Vlaamse Gewest waren in 2019 goed voor 14,8 miljard euro. Het gaat om de gewestbelastingen en vanaf 2015 ook om de gewestelijke opcentiemen op de personenbelasting. Het aandeel van de eigen belastingen in de ontvangsten lag daarmee in 2019 op 32%. Dat is de fiscale autonomie.

    Tussen 2009 en 2019 nam de fiscale autonomie toe van 18% tot 32%. In 2015 ging de fiscale autonomie met een sprong omhoog. In dat jaar stelde de 6de staatshervorming de personenbelasting open voor gewestelijke opcentiemen. De federale overheid verlaagde het tarief van de personenbelasting met ongeveer 25%. De gewesten passen hierop opcentiemen toe. Dat is een percentage berekend op de federaal gebleven personenbelasting.

    De gewesten kunnen de tarieven van deze opcentiemen per belastingschijf laten variëren. Slechts onder bepaalde voorwaarden kunnen ze afwijken van de progressiviteit van de federale belasting. Dat wil zeggen: hoe hoger de belastingschijf, hoe hoger het belastingtarief. Het Vlaamse Gewest past 1 tarief of belastingschijf toe. Tot en met 2017 bedroegen de opcentiemen 35,117%, vanaf 2018 33,257%. Dit leverde in 2019 7,9 miljard euro opcentiemen op aan het Vlaamse Gewest.

  • Verkooprecht, erfbelasting en verkeersbelasting goed voor 81% gewestbelastingen

    De gewestbelastingen bedroegen in 2019 6,85 miljard euro. Gewestbelastingen vormen na de gewestelijke opcentiemen het belangrijkste deel van de eigen belastingen van het Vlaamse Gewest.

    De belangrijkste gewestbelasting is het verkooprecht en het verdeelrecht. Dat was in 2019 goed voor 41% van de totale gewestbelastingen. Daarna volgden de erfbelasting (20%) en de verkeersbelasting (20%). Die 3 belastingen samen namen 81% van de belastingopbrengsten voor hun rekening.

  • Eigen belastingen goed voor 44% ontvangsten gemeentebesturen

    Bij de lokale besturen wogen de eigen belastingen in 2019 zwaarder door dan bij de Vlaamse overheid. Bij de gemeentebesturen bedroeg het belastingaandeel in de totale ontvangsten 44%, bij de provinciebesturen 59%.

  • Gemeentebelastingen goed voor 830 euro per inwoner

    De belastingen van de gemeentebesturen bedroegen in 2019 5,5 miljard euro. Omgerekend is dat gemiddeld 831 euro per inwoner. De provinciebelastingen beliepen 666 miljoen euro of 101 euro per inwoner.

    De opcentiemen op de onroerende voorheffing (OOV) vormden 44% en de aanvullende belasting op de personenbelasting (APB) 40% van de gemeentebelastingen. Samen namen ze 84% van de gemeentebelastingen voor hun rekening.

    De provincies heffen OOV, maar geen APB. De provinciale OOV waren in 2019 goed voor 70% van de provinciale belastingontvangsten.

  • Hoogste belastingaandelen in stedelijke randgemeenten en kuststreek

    In 2019 varieerden de fiscale ontvangsten (belastingontvangsten) van de Vlaamse gemeenten tussen 24% en 71% van de totale gemeenteontvangsten. De hoogste belastingaandelen komen voor in de randgemeenten van Brussel en Leuven, Antwerpen en Gent en in de kustgemeenten, met uitzondering van Brugge en Oostende. De meeste centrumsteden kennen een relatief laag belastingaandeel.

Bronnen

Agentschap Binnenlands Bestuur: BBC - data en analyses

Departement Financiën en Begroting: Vlaamse begroting en rekening

Publicatiedatum

19 november 2020

Volgende update

november 2021

Meer cijfers

Contact

Vorige versies